مقدمه .................................................................................................................... 1
تبیین موضوع ....................................................................................................... 3
اهمیت و ضرورت موضوع .................................................................................. 3
پیشینه موضوع ..................................................................................................... 4
پرسشها وفرضیات ............................................................................................... 5
چکیده ................................................................................................................... 6
فصل اول : حج از نظر لغوی واصطلاحی انواع آنحج در لغت ........................................................................................................... 8
حج در اصطلاح .................................................................................................... 9
شرافت زمانی حج.................................................................................................. 9
اهمیت و آثار حج .................................................................................................. 10
انواع و اقسام حج و عمره .................................................................................... 13
تمتع از نظر لغوی واصطلاحی ............................................................................. 14
کیفیت حج تمتع ..................................................................................................... 14
حج افراد ............................................................................................................... 17
حج قران................................................................................................................ 18
عمره مفرده و تمتع ............................................................................................... 18
عمره از نظر لغوی و اصطلاحی ........................................................................... 19
عمره مفرده و اعمال آن ....................................................................................... 20
میقات احرام عمره مفرده ..................................................................................... 20
فرق عمره مفرده با عمره تمتع ............................................................................. 21
نتیجه ..................................................................................................................... 22
فصل دوم : سیمای حج از دیدگاه قرآنمقدمه .................................................................................................................... 24
واژه حج در قرآن ................................................................................................. 24
تاریخ مکه ............................................................................................................. 27
نامهای مکه: .......................................................................................................... 29
مکه ................................................................................................................. 29بکه .................................................................................................................. 29بیت العتیق ....................................................................................................... 30بیت المعمور .................................................................................................... 30مسجد الحرام .................................................................................................. 31بیت الحرام ...................................................................................................... 32ام القری .......................................................................................................... 33بلد الامین ........................................................................................................ 34دلیل پیدایش کعبه ................................................................................................. 34
تاریخچه مبنای کعبه ............................................................................................. 35
زمان ساختن بنای اولیه کعبه ............................................................................... 39
وجوب و ضرورت حج.......................................................................................... 41
آیاتی در مورد ادله وجوب حج و عمره ............................................................... 41
مستطیع کیست؟ .................................................................................................... 43
استطاعت مالی ................................................................................................ 44استطاعت عقلی ................................................................................................ 44استطاعت بدنی ................................................................................................ 45استطاعت زمانی............................................................................................... 45استطاعت امنیت .............................................................................................. 45دعوت به حج اکبر ................................................................................................. 49
محرماتمقدمه .................................................................................................................... 52
محرمات احرام ..................................................................................................... 52
1- فلسفه صید ..................................................................................................... 53
کفاره صید و شکار بر فرد محرم ........................................................................ 55
حکم شکار کردن حیوانات دریایی و صحرایی ..................................................... 57
حکم شکار بعد از احرام ....................................................................................... 59
2- حکم جدال وفسوق کردن ............................................................................... 60
کفاره جدال ........................................................................................................... 60
3- حرمت مباشرت................................................................................................ 61
قرآن اثر اجتناب از محرمات را چنین بیان کرده ................................................. 62
واجباتمقدمه .................................................................................................................... 66
طواف .................................................................................................................... 67
احکام طواف ......................................................................................................... 67
سعی صفا و مروه ................................................................................................ 68
احکام صفا و مروه ............................................................................................... 70
عرفات ................................................................................................................... 71
وقوف در مشعرالحرام ......................................................................................... 73
رمی جمرات .......................................................................................................... 76
قربانی ................................................................................................................... 78
فلسفة قربانی ........................................................................................................ 78
کمک رسانی به اهل حجاز یک اصل می باشد. ............................................... 79 قربانی از شعائر الهی است. .......................................................................... 79کمک به مستمندان و سیرکردن آنها ............................................................... 80رسیدن به تقوای الهی ..................................................................................... 81حلق و تقصیر کردن ............................................................................................. 82
فضیلت حلق .......................................................................................................... 83
حکم حلق و زمان آن ............................................................................................ 84
نتیجه ..................................................................................................................... 85
فصل سوم : فلسفه حجمقدمه .................................................................................................................... 88
1- فلسفه فردی و معنوی
مقدمه .................................................................................................................... 90
بعد معنوی حج ..................................................................................................... 91
حج و کسب معرفت .............................................................................................. 92
انسان و خودسازی .............................................................................................. 93
عبادت حج، عبادتی بی ریاست............................................................................... 96
بعد معنوی مناسک و اعمال حج و تأثیر آن بر فرد .............................................. 97
بعضی از اسرار حج ............................................................................................. 99
اسرار صفا و مروه .............................................................................................. 99
راز طواف کردن ................................................................................................... 99
سرحلق ................................................................................................................. 100
نتیجه ..................................................................................................................... 103
2- فلسفه اقتصادی
بعد اقتصادی حج .................................................................................................. 105
اهداف و آثار تجاری و اقتصادی حج .................................................................. 107
دیدگاه قرآن نسبت به بعد اقتصادی حج .............................................................. 109
دیدگاه قرآن در مورد واژه منافع و نظر مفسران در آن مورد ........................... 112
قربانی عامل تقویت کننده اقتصاد جوامع اسلامی ................................................ 114
قربانی عامل برآوردن نیاز فقیران ....................................................................... 117
نتیجه ..................................................................................................................... 119
3- فلسفه اجتماعی
مقدمه .................................................................................................................... 121
ویژگیهای اجتماع حج ............................................................................................ 122
محتوای اجتماعی حج و آثار آن ........................................................................... 123
دیدگاه قرآن نسبت به اجتماعی بودن حج ............................................................ 125
خانه خدا متعلق به مردم است............................................................................... 126
قیام جهان شمول اجتماعی مسلمانان در پرتو حج ............................................... 128
امنیت اجتماعی مسلمانان ...................................................................................... 130
حج تراکم قوه متکثره در نقطه واحده است. ......................................................... 131
نتیجه...................................................................................................................... 133
نتیجه گیری کلی .................................................................................................... 134
فهرست منابع ........................................................................................................ 135
مقدمه .................................................................................................................... 1
تبیین موضوع ....................................................................................................... 3
اهمیت و ضرورت موضوع .................................................................................. 3
پیشینه موضوع ..................................................................................................... 4
پرسشها وفرضیات ............................................................................................... 5
چکیده ................................................................................................................... 6
فصل اول : حج از نظر لغوی واصطلاحی انواع آنحج در لغت ........................................................................................................... 8
حج در اصطلاح .................................................................................................... 9
شرافت زمانی حج.................................................................................................. 9
اهمیت و آثار حج .................................................................................................. 10
انواع و اقسام حج و عمره .................................................................................... 13
تمتع از نظر لغوی واصطلاحی ............................................................................. 14
کیفیت حج تمتع ..................................................................................................... 14
حج افراد ............................................................................................................... 17
حج قران................................................................................................................ 18
عمره مفرده و تمتع ............................................................................................... 18
عمره از نظر لغوی و اصطلاحی ........................................................................... 19
عمره مفرده و اعمال آن ....................................................................................... 20
میقات احرام عمره مفرده ..................................................................................... 20
فرق عمره مفرده با عمره تمتع ............................................................................. 21
نتیجه ..................................................................................................................... 22
فصل دوم : سیمای حج از دیدگاه قرآنمقدمه .................................................................................................................... 24
واژه حج در قرآن ................................................................................................. 24
تاریخ مکه ............................................................................................................. 27
نامهای مکه: .......................................................................................................... 29
مکه ................................................................................................................. 29بکه .................................................................................................................. 29بیت العتیق ....................................................................................................... 30بیت المعمور .................................................................................................... 30مسجد الحرام .................................................................................................. 31بیت الحرام ...................................................................................................... 32ام القری .......................................................................................................... 33بلد الامین ........................................................................................................ 34دلیل پیدایش کعبه ................................................................................................. 34
تاریخچه مبنای کعبه ............................................................................................. 35
زمان ساختن بنای اولیه کعبه ............................................................................... 39
وجوب و ضرورت حج.......................................................................................... 41
آیاتی در مورد ادله وجوب حج و عمره ............................................................... 41
مستطیع کیست؟ .................................................................................................... 43
استطاعت مالی ................................................................................................ 44استطاعت عقلی ................................................................................................ 44استطاعت بدنی ................................................................................................ 45استطاعت زمانی............................................................................................... 45استطاعت امنیت .............................................................................................. 45دعوت به حج اکبر ................................................................................................. 49
محرماتمقدمه .................................................................................................................... 52
محرمات احرام ..................................................................................................... 52
1- فلسفه صید ..................................................................................................... 53
کفاره صید و شکار بر فرد محرم ........................................................................ 55
حکم شکار کردن حیوانات دریایی و صحرایی ..................................................... 57
حکم شکار بعد از احرام ....................................................................................... 59
2- حکم جدال وفسوق کردن ............................................................................... 60
کفاره جدال ........................................................................................................... 60
3- حرمت مباشرت................................................................................................ 61
قرآن اثر اجتناب از محرمات را چنین بیان کرده ................................................. 62
واجباتمقدمه .................................................................................................................... 66
طواف .................................................................................................................... 67
احکام طواف ......................................................................................................... 67
سعی صفا و مروه ................................................................................................ 68
احکام صفا و مروه ............................................................................................... 70
عرفات ................................................................................................................... 71
وقوف در مشعرالحرام ......................................................................................... 73
رمی جمرات .......................................................................................................... 76
قربانی ................................................................................................................... 78
فلسفة قربانی ........................................................................................................ 78
کمک رسانی به اهل حجاز یک اصل می باشد. ............................................... 79 قربانی از شعائر الهی است. .......................................................................... 79کمک به مستمندان و سیرکردن آنها ............................................................... 80رسیدن به تقوای الهی ..................................................................................... 81حلق و تقصیر کردن ............................................................................................. 82
فضیلت حلق .......................................................................................................... 83
حکم حلق و زمان آن ............................................................................................ 84
نتیجه ..................................................................................................................... 85
فصل سوم : فلسفه حجمقدمه .................................................................................................................... 88
1- فلسفه فردی و معنوی
مقدمه .................................................................................................................... 90
بعد معنوی حج ..................................................................................................... 91
حج و کسب معرفت .............................................................................................. 92
انسان و خودسازی .............................................................................................. 93
عبادت حج، عبادتی بی ریاست............................................................................... 96
بعد معنوی مناسک و اعمال حج و تأثیر آن بر فرد .............................................. 97
بعضی از اسرار حج ............................................................................................. 99
اسرار صفا و مروه .............................................................................................. 99
راز طواف کردن ................................................................................................... 99
سرحلق ................................................................................................................. 100
نتیجه ..................................................................................................................... 103
2- فلسفه اقتصادی
بعد اقتصادی حج .................................................................................................. 105
اهداف و آثار تجاری و اقتصادی حج .................................................................. 107
دیدگاه قرآن نسبت به بعد اقتصادی حج .............................................................. 109
دیدگاه قرآن در مورد واژه منافع و نظر مفسران در آن مورد ........................... 112
قربانی عامل تقویت کننده اقتصاد جوامع اسلامی ................................................ 114
قربانی عامل برآوردن نیاز فقیران ....................................................................... 117
نتیجه ..................................................................................................................... 119
3- فلسفه اجتماعی
مقدمه .................................................................................................................... 121
ویژگیهای اجتماع حج ............................................................................................ 122
محتوای اجتماعی حج و آثار آن ........................................................................... 123
دیدگاه قرآن نسبت به اجتماعی بودن حج ............................................................ 125
خانه خدا متعلق به مردم است............................................................................... 126
قیام جهان شمول اجتماعی مسلمانان در پرتو حج ............................................... 128
امنیت اجتماعی مسلمانان ...................................................................................... 130
حج تراکم قوه متکثره در نقطه واحده است. ......................................................... 131
نتیجه...................................................................................................................... 133
نتیجه گیری کلی .................................................................................................... 134
فهرست منابع ........................................................................................................ 135
مقدمه .................................................................................................................... 1
تبیین موضوع ....................................................................................................... 3
اهمیت و ضرورت موضوع .................................................................................. 3
پیشینه موضوع ..................................................................................................... 4
پرسشها وفرضیات ............................................................................................... 5
چکیده ................................................................................................................... 6
فصل اول : حج از نظر لغوی واصطلاحی انواع آنحج در لغت ........................................................................................................... 8
حج در اصطلاح .................................................................................................... 9
شرافت زمانی حج.................................................................................................. 9
اهمیت و آثار حج .................................................................................................. 10
انواع و اقسام حج و عمره .................................................................................... 13
تمتع از نظر لغوی واصطلاحی ............................................................................. 14
کیفیت حج تمتع ..................................................................................................... 14
حج افراد ............................................................................................................... 17
حج قران................................................................................................................ 18
عمره مفرده و تمتع ............................................................................................... 18
عمره از نظر لغوی و اصطلاحی ........................................................................... 19
عمره مفرده و اعمال آن ....................................................................................... 20
میقات احرام عمره مفرده ..................................................................................... 20
فرق عمره مفرده با عمره تمتع ............................................................................. 21
نتیجه ..................................................................................................................... 22
فصل دوم : سیمای حج از دیدگاه قرآنمقدمه .................................................................................................................... 24
واژه حج در قرآن ................................................................................................. 24
تاریخ مکه ............................................................................................................. 27
نامهای مکه: .......................................................................................................... 29
مکه ................................................................................................................. 29بکه .................................................................................................................. 29بیت العتیق ....................................................................................................... 30بیت المعمور .................................................................................................... 30مسجد الحرام .................................................................................................. 31بیت الحرام ...................................................................................................... 32ام القری .......................................................................................................... 33بلد الامین ........................................................................................................ 34دلیل پیدایش کعبه ................................................................................................. 34
تاریخچه مبنای کعبه ............................................................................................. 35
زمان ساختن بنای اولیه کعبه ............................................................................... 39
وجوب و ضرورت حج.......................................................................................... 41
آیاتی در مورد ادله وجوب حج و عمره ............................................................... 41
مستطیع کیست؟ .................................................................................................... 43
استطاعت مالی ................................................................................................ 44استطاعت عقلی ................................................................................................ 44استطاعت بدنی ................................................................................................ 45استطاعت زمانی............................................................................................... 45استطاعت امنیت .............................................................................................. 45دعوت به حج اکبر ................................................................................................. 49
محرماتمقدمه .................................................................................................................... 52
محرمات احرام ..................................................................................................... 52
1- فلسفه صید ..................................................................................................... 53
کفاره صید و شکار بر فرد محرم ........................................................................ 55
حکم شکار کردن حیوانات دریایی و صحرایی ..................................................... 57
حکم شکار بعد از احرام ....................................................................................... 59
2- حکم جدال وفسوق کردن ............................................................................... 60
کفاره جدال ........................................................................................................... 60
3- حرمت مباشرت................................................................................................ 61
قرآن اثر اجتناب از محرمات را چنین بیان کرده ................................................. 62
واجباتمقدمه .................................................................................................................... 66
طواف .................................................................................................................... 67
احکام طواف ......................................................................................................... 67
سعی صفا و مروه ................................................................................................ 68
احکام صفا و مروه ............................................................................................... 70
عرفات ................................................................................................................... 71
وقوف در مشعرالحرام ......................................................................................... 73
رمی جمرات .......................................................................................................... 76
قربانی ................................................................................................................... 78
فلسفة قربانی ........................................................................................................ 78
کمک رسانی به اهل حجاز یک اصل می باشد. ............................................... 79 قربانی از شعائر الهی است. .......................................................................... 79کمک به مستمندان و سیرکردن آنها ............................................................... 80رسیدن به تقوای الهی ..................................................................................... 81حلق و تقصیر کردن ............................................................................................. 82
فضیلت حلق .......................................................................................................... 83
حکم حلق و زمان آن ............................................................................................ 84
نتیجه ..................................................................................................................... 85
فصل سوم : فلسفه حجمقدمه .................................................................................................................... 88
1- فلسفه فردی و معنوی
مقدمه .................................................................................................................... 90
بعد معنوی حج ..................................................................................................... 91
حج و کسب معرفت .............................................................................................. 92
انسان و خودسازی .............................................................................................. 93
عبادت حج، عبادتی بی ریاست............................................................................... 96
بعد معنوی مناسک و اعمال حج و تأثیر آن بر فرد .............................................. 97
بعضی از اسرار حج ............................................................................................. 99
اسرار صفا و مروه .............................................................................................. 99
راز طواف کردن ................................................................................................... 99
سرحلق ................................................................................................................. 100
نتیجه ..................................................................................................................... 103
2- فلسفه اقتصادی
بعد اقتصادی حج .................................................................................................. 105
اهداف و آثار تجاری و اقتصادی حج .................................................................. 107
دیدگاه قرآن نسبت به بعد اقتصادی حج .............................................................. 109
دیدگاه قرآن در مورد واژه منافع و نظر مفسران در آن مورد ........................... 112
قربانی عامل تقویت کننده اقتصاد جوامع اسلامی ................................................ 114
قربانی عامل برآوردن نیاز فقیران ....................................................................... 117
نتیجه ..................................................................................................................... 119
3- فلسفه اجتماعی
مقدمه .................................................................................................................... 121
ویژگیهای اجتماع حج ............................................................................................ 122
محتوای اجتماعی حج و آثار آن ........................................................................... 123
دیدگاه قرآن نسبت به اجتماعی بودن حج ............................................................ 125
خانه خدا متعلق به مردم است............................................................................... 126
قیام جهان شمول اجتماعی مسلمانان در پرتو حج ............................................... 128
امنیت اجتماعی مسلمانان ...................................................................................... 130
حج تراکم قوه متکثره در نقطه واحده است. ......................................................... 131
نتیجه...................................................................................................................... 133
نتیجه گیری کلی .................................................................................................... 134
فهرست منابع ........................................................................................................ 135
مقدمه .................................................................................................................... 1
تبیین موضوع ....................................................................................................... 3
اهمیت و ضرورت موضوع .................................................................................. 3
پیشینه موضوع ..................................................................................................... 4
پرسشها وفرضیات ............................................................................................... 5
چکیده ................................................................................................................... 6
فصل اول : حج از نظر لغوی واصطلاحی انواع آنحج در لغت ........................................................................................................... 8
حج در اصطلاح .................................................................................................... 9
شرافت زمانی حج.................................................................................................. 9
اهمیت و آثار حج .................................................................................................. 10
انواع و اقسام حج و عمره .................................................................................... 13
تمتع از نظر لغوی واصطلاحی ............................................................................. 14
کیفیت حج تمتع ..................................................................................................... 14
حج افراد ............................................................................................................... 17
حج قران................................................................................................................ 18
عمره مفرده و تمتع ............................................................................................... 18
عمره از نظر لغوی و اصطلاحی ........................................................................... 19
عمره مفرده و اعمال آن ....................................................................................... 20
میقات احرام عمره مفرده ..................................................................................... 20
فرق عمره مفرده با عمره تمتع ............................................................................. 21
نتیجه ..................................................................................................................... 22
فصل دوم : سیمای حج از دیدگاه قرآنمقدمه .................................................................................................................... 24
واژه حج در قرآن ................................................................................................. 24
تاریخ مکه ............................................................................................................. 27
نامهای مکه: .......................................................................................................... 29
مکه ................................................................................................................. 29بکه .................................................................................................................. 29بیت العتیق ....................................................................................................... 30بیت المعمور .................................................................................................... 30مسجد الحرام .................................................................................................. 31بیت الحرام ...................................................................................................... 32ام القری .......................................................................................................... 33بلد الامین ........................................................................................................ 34دلیل پیدایش کعبه ................................................................................................. 34
تاریخچه مبنای کعبه ............................................................................................. 35
زمان ساختن بنای اولیه کعبه ............................................................................... 39
وجوب و ضرورت حج.......................................................................................... 41
آیاتی در مورد ادله وجوب حج و عمره ............................................................... 41
مستطیع کیست؟ .................................................................................................... 43
استطاعت مالی ................................................................................................ 44استطاعت عقلی ................................................................................................ 44استطاعت بدنی ................................................................................................ 45استطاعت زمانی............................................................................................... 45استطاعت امنیت .............................................................................................. 45دعوت به حج اکبر ................................................................................................. 49
محرماتمقدمه .................................................................................................................... 52
محرمات احرام ..................................................................................................... 52
1- فلسفه صید ..................................................................................................... 53
کفاره صید و شکار بر فرد محرم ........................................................................ 55
حکم شکار کردن حیوانات دریایی و صحرایی ..................................................... 57
حکم شکار بعد از احرام ....................................................................................... 59
2- حکم جدال وفسوق کردن ............................................................................... 60
کفاره جدال ........................................................................................................... 60
3- حرمت مباشرت................................................................................................ 61
قرآن اثر اجتناب از محرمات را چنین بیان کرده ................................................. 62
واجباتمقدمه .................................................................................................................... 66
طواف .................................................................................................................... 67
احکام طواف ......................................................................................................... 67
سعی صفا و مروه ................................................................................................ 68
احکام صفا و مروه ............................................................................................... 70
عرفات ................................................................................................................... 71
وقوف در مشعرالحرام ......................................................................................... 73
رمی جمرات .......................................................................................................... 76
قربانی ................................................................................................................... 78
فلسفة قربانی ........................................................................................................ 78
کمک رسانی به اهل حجاز یک اصل می باشد. ............................................... 79 قربانی از شعائر الهی است. .......................................................................... 79کمک به مستمندان و سیرکردن آنها ............................................................... 80رسیدن به تقوای الهی ..................................................................................... 81حلق و تقصیر کردن ............................................................................................. 82
فضیلت حلق .......................................................................................................... 83
حکم حلق و زمان آن ............................................................................................ 84
نتیجه ..................................................................................................................... 85
فصل سوم : فلسفه حجمقدمه .................................................................................................................... 88
1- فلسفه فردی و معنوی
مقدمه .................................................................................................................... 90
بعد معنوی حج ..................................................................................................... 91
حج و کسب معرفت .............................................................................................. 92
انسان و خودسازی .............................................................................................. 93
عبادت حج، عبادتی بی ریاست............................................................................... 96
بعد معنوی مناسک و اعمال حج و تأثیر آن بر فرد .............................................. 97
بعضی از اسرار حج ............................................................................................. 99
اسرار صفا و مروه .............................................................................................. 99
راز طواف کردن ................................................................................................... 99
سرحلق ................................................................................................................. 100
نتیجه ..................................................................................................................... 103
2- فلسفه اقتصادی
بعد اقتصادی حج .................................................................................................. 105
اهداف و آثار تجاری و اقتصادی حج .................................................................. 107
دیدگاه قرآن نسبت به بعد اقتصادی حج .............................................................. 109
دیدگاه قرآن در مورد واژه منافع و نظر مفسران در آن مورد ........................... 112
قربانی عامل تقویت کننده اقتصاد جوامع اسلامی ................................................ 114
قربانی عامل برآوردن نیاز فقیران ....................................................................... 117
نتیجه ..................................................................................................................... 119
3- فلسفه اجتماعی
مقدمه .................................................................................................................... 121
ویژگیهای اجتماع حج ............................................................................................ 122
محتوای اجتماعی حج و آثار آن ........................................................................... 123
دیدگاه قرآن نسبت به اجتماعی بودن حج ............................................................ 125
خانه خدا متعلق به مردم است............................................................................... 126
قیام جهان شمول اجتماعی مسلمانان در پرتو حج ............................................... 128
امنیت اجتماعی مسلمانان ...................................................................................... 130
حج تراکم قوه متکثره در نقطه واحده است. ......................................................... 131
نتیجه...................................................................................................................... 133
نتیجه گیری کلی .................................................................................................... 134
فهرست منابع ........................................................................................................ 135